Steun ons en help Nederland vooruit

Als liefde je religie is

Michiel de Raaf

Terugkoppeling naar aanleiding van de oproep tot dialoog over de Nashville-verklaring

D66 Bommelerwaard stuurde naar aanleiding van de Nashville-verklaring een uitnodiging om in dialoog te komen met hen die zich geraakt voelden of anderszins betrokken zijn. Er waren gesprekken met dominees, gelovigen, leden van de LHBQTI-gemeenschap en kruisbestuivingen daarvan. Het waren mooie en leerzame gesprekken die ons als groep verder heeft gebracht. We zijn dankbaar voor de vele gesprekken waarbij men zich kwetsbaar opstelde en uitgebreid en in diepte wilde ingaan op wat het voor hen betekent. Juist omdat alle gesprekken zo eigen en uniek zijn, waren we erg gesteund met het grote gehoor omdat het antwoord op onze vraag niet in één algemene deler te vangen was. D66 Bommelerwaard staat altijd open voor het dialoog, maar wil ook hetgeen wat we geleerd hebben terugkoppelen.

Als liefde je religie is

Liefde is generiek. Iedereen kan het geven en ontvangen. Iedereen kan van iemand houden. Iedereen zegt die woorden; “Ik hou van jou,” wanneer ze die liefde willen uiten. Maar liefde is uniek. Er is maar één ware liefde, één iemand waar je “ik hou van jou” tegen zegt. Zelfs als je meer ware liefdes hebt, is die liefde voor die mensen uniek doordat het verschillend is. Zoals een eeneiige tweeling nog zo op elkaar lijkt, zijn er kleine verschillen in uiterlijk en gedragingen. En de liefde die iemand voelt voor de ander kan een andere soort liefde zijn die de anderen bij elkaar voelen. Soms kun je zelfs niet begrijpen waarom iemand iets voelt voor een ander. Omdat liefde zo uniek is kunnen acteurs ook vol overtuiging, maar glashard gelogen, “ik hou van jou”, tegen hun tegenspeler zeggen. Daardoor is liefde zelfs verraderlijk en nog moeilijker te begrijpen. Dat maakt liefde enorm kwetsbaar. Dat gevoel van verlegenheid wanneer je per ongeluk tegen een dierbare iets kwetsends zegt, is daarin heel bevestigend.

Probeer iets wat je moeilijk begrijpt maar eens duidelijk op te schrijven. Wanneer je iets moeilijk kan begrijpen, kan je het praktisch niet onder woorden brengen. Zoals een oude man in een gesprek ooit zei; “ik hou van haar, omdat…” en stil viel en begon te huilen van emotie. Liefde is heftig. Liefde is intens. Liefde is zwaar voor hen die het missen en licht voor hen die zichzelf ervoor verrassen. Er zijn zoveel pogingen gedaan om liefde op papier te brengen en nog steeds wordt er getracht. Alsof de voorgaande pogingen niet voldoende zijn geweest. Liefde is onbeschrijfelijk. Zeker als je de kern wilt raken zonder de kwetsbaarheid ervan te verstoren. Dan staan de mensen die liefde proberen te verwoorden voor het blok.

De nashville-verklaring is daar niet anders in. Waarom wordt dit geschreven en hoe voelt men zich hierbij; waren vragen waarvoor ik antwoord zocht. Via de oproep kwam er contact met dominees, gelovigen, leden van de LHBQTI-gemeenschap en kruisbestuivingen daarvan. De gesprekken waren mooi, met wederzijds respect en zeer leerzaam.

In elk gesprek werd er gesproken over de bezorgdheid in liefde. De overeenkomst in alle gesprekken was dat men de liefde, en hun opvatting daarvan, probeerde te beschermen voor de andere opvattingen van anderen. Wanneer niemand graag ruzie maakt, is het willen beschermen van datgene dat dierbaar is de valkuil om tóch in ruzie verzeild te raken. Zelfs als je met die liefde een ander niet eens tot last bent. Met dat in parallel kunnen zelfs hele oorlogen worden gededuceerd tot een botsingen in bescherming.

Wellicht is liefde juist wel generiek in de unieke invulling die liefde intens en kwetsbaar tegelijk maakt. Wellicht is liefde het geven van geborgenheid. En voor iedereen is die geborgenheid iets anders. Het krijgen van die geborgenheid maakt je gelukkig, maar het kunnen geven van de geborgenheid zoals jij liefde wilt geven, evenzeer. Liefde is in die zin de signatuur van je eigen kracht. Een eigen kracht waarin je in jezelf kunt excelleren. Want juist door je liefde te kunnen geven, gedreven vanuit je eigen kracht, kan je jezelf zijn en pas echt bijdragen aan de wereld omdat je er toe doet zoals je bent.

In de natuurwetenschap is de belangrijkste les om te begrijpen dat je iets niet weet. Dat je dingen niet tot in de kern en helder kan beschrijven. En dat je daar rust mee hebt. De kracht en het verbazingwekkende van de natuur zit in datgene dat we niet begrijpen of kunnen verwoorden. Wellicht is dat met liefde niet veel anders. De kwetsbaarheid van liefde is wanneer men het wilt beschrijven opdat men het wilt begrijpen. Want juist omdat zonder precies te begrijpen waarom je iets voelt, maar weten dat je het voelt, is de onbeschrijfelijke kracht van liefde.

Opgedragen aan Cor van Schaik (1922-2012), die decennia van zijn leven wijdde aan het begrijpen van liefde en dagelijks tientallen gedichten schreef om zijn queeste hierin te verwoorden. “Als liefde je religie is”, is een quote van D66-raadslid Tom van Engelen en speelde een cruciale stap in het verder doorzetten van dit schrijven.

Michiel Alexander de Raaf

Laatst gewijzigd op 23 april 2019